εγκατάσταση '' συρτάρια '' 2014 της Μαργαρίτας Πέτροβα. πολιτιστικό κέντρο Λ.Κανελλόπουλος.Ελευσίνα

εγκατάσταση '' playroom '' 2014 της Μαργαρίτας Πέτροβα. Πολιτιστικό κέντρο '' Λ. Κανελλόπουλος'' Ελευσίνα

2014 : το κουκλόσπιτο, έμφυλες ιστορίες της Μαργαρίτας Πέτροβα. πολιτιστικό κέντρο Λ. Κανελλόπουλος, παραλία Ελευσίνας

Γνώρισα την Μαργαρίτα Πέτροβα όταν σπούδαζε στο Μεταπτυχιακό Τμήμα της Καλών Τεχνών όπου και δίδασκα.

Θυμάμαι μια από τις πρώτες σκέψεις μου σε σχέση με την δουλειά της να συνδέεται με την άμεση αντίδρασή μου στο αμήχανο και απαξιωτικό σχόλιο που υπέστη.

 «Μα αυτά είναι κοριτσίστικα!»...

Μα ναι! Επιτέλους...! 

Άλλωστε το δικαίωμα, αλλά και η απαίτηση,  για δημιουργική πράξη ως έκφραση βιώματος περνά μέσα και από τον συσχετισμό φύλου (sex) και κοινωνικού φύλου (gender).

Γιατί, α μη τι άλλο, η Τέχνη ανιχνεύει και αναζητά να διευρύνει τα όρια του «ορθού», του κοινώς αποδεκτού. Δηλαδή οι δημιουργοί -και κατά συνέπεια  βεβαίως και οι γυναίκες όπως και οι άντρες- εξετάζουν συμπεριφορές, και δραστηριότητες προτείνοντας μια άλλη προσέγγιση.

Όταν προσκρούουν σε αντιδράσεις είναι γιατί η διατήρηση των στερεοτύπων -που είναι περιοριστικός παράγοντας τόσο για τους άντρες όσο και για τις γυναίκες- συντηρεί και κλειδώνει την εξουσία.

Αντίθετα με την ομάδα καλλιτεχνών γνωστή με το όνομα Guerilla Girls, που μαχητικά  προτάσσοντας την εικόνα της γυμνής  οδαλίσκης του Ένγκρ καπελωμένης με μάσκα γορίλα, αναρωτιούνται αν  πρέπει «οι γυναίκες να’ναι γυμνές για να ενταχθούν στη συλλογή σύγχρονης τέχνης του μουσείου Μετροπόλιταν» καθώς παραθέτουν στατιστικά στοιχεία πως  «λιγότερο από το 5% των καλλιτεχνών που είναι στην συλλογή του μουσείου είναι γυναίκες ενώ παράλληλα το 83% των γυμνών που απεικονίζονται είναι γυναίκες», η δουλειά της Μαργαρίτας είναι χαμηλών τόνων και λειτουργεί υποδόρια.

Η Μαργαρίτα αποκαλύπτει συγκαλύπτοντας, υφαίνει και ξυφαίνει για να αναφερθώ στον τίτλο της πρώτης της έκθεσης «Οίκο –ιστοί»,  και στρέφεται  στις δομές του σπιτικού στη τωρινή έκθεση «Κουκλόσπιτο» αναζητώντας από αυτά τα οικεία αντικείμενα, το τραπέζι,τη καρέκλα, το μαξιλάρι, να μιλήσουν επιτέλους... να βγάλουν τα σώ’ψυχά τους!

Γδύνονται λοιπόν οι καρέκλες και ξαπλώνουν σε στάσεις γυναικολογικές...

Χάσκει το κάθισμα σαν μια άδεια φωλιά και η πλάτη  του καθίσματος σαν νάχει  ρίξει τα μαλλιά μπροστά απαλείφοντας το πρόσωπο.

Εν είδει προσώπου όμως λειτουργεί η άδεια κορνίζα, να περιβάλλεται με πέπλο νυφικό το ταπεινό χαρτί περιτυλίγματος.

Το τραπεζάκι, στη παράδοξη ισορροπία του, στέκει ακυρωμένο από την αιδοιακή τρύπα που προσδοκά σπέρμα φωτός μπας και καρπίσει το βιομηχανικό πλαστικό χορτάρι που βρίσκεται στρωμένο από κάτω ...«χαλί να το πατήσεις».

Αλλά και οι χρυσές (εμ βέβαια!) κορνίζες, ως όρια και πλαίσια «καθώς πρέπει»,  αποκαλύπτουν συμβάσεις και περιορισμούς με τους οποίους αποκλείονταν οι γυναίκες από την δημιουργία. Παρεκτός αν κεντούσαν κάτι χρηστικό και διακοσμητικό, «για το σπίτι» βέβαια, και πάντα κατ΄εντολήν και μέτρο γεωμετρημένο και προκαθορισμένο από την βιομηχανία. Αναφέρομαι στους σταμπωτούς καμβάδες που απαλλάξανε (!) τις γυναίκες από την αγωνία αυτής της ελάχιστης έκφρασης επιβάλλοντας την μίμηση και την καθυπόταξη στο «ορθό».

Στην αρχειοθέτηση των «Συρταριών» και στο «Playroom» το ερώτημά της είναι καθαρό:Γυναίκα γεννιέσαι η μπας και γίνεσαι ; ...για να θυμηθούμε την Σιμόν ντε Μποβουάρ.

Το βιολογικό φύλο διαφέρει από το κοινωνικό φύλο  και αν τυχαίνει νάσαι θήλυ οφείλεις να περιοριστείς στον δεύτερο ρόλο, φύλο εννούσα. Η μήπως πάλι στην επιτέλεση της έμφυλης ταυτότητας κρίνεται -για όλους- η ουσιαστική  οντολογική και ανθρώπινη διάσταση που είναι πέρα από κάθε βιολογική η άλλη κατηγοριοποίηση: η πολιτισμική και ουσιαστική διάσταση της Ελευθερίας.

Η δουλειά της Μαργαρίτας Πέτροβα  με τρυφερότητα, γλυκόπικρο χιούμορ και ειλικρινή αγωνία αναζητά τα όρια και τις ισορροπίες μεταξύ φύλου και έμφυλης ταυτότητας  σε ένα συλλογισμό που παράλληλα ανιχνεύει πως ορίζεται η Φύση φύσει Τέχνης.

Επίκαιρο ερώτημα όσο ποτέ άλλοτε, καθώς στις μέρες μας η Πηνελόπη, ως  η κοινωνική συνθήκη που είμαστε όλοι, εξυφαίνει στο κουκλόσπιτο του Κεν και της Μπάρμπι ιστούς βιοτεχνολογίας πατώντας όλως βεβαίως σε πλαστικό χορτάρι...

Καλή συνέχεια Μαργαρίτα!

Αιμιλία Παπαφιλίππου

εικαστικός

φωτό : Αλέξανδρος Μποτονάκης

'' Nτήλινγκ '' θεατρική εγκατάσταση στο Βυρσοδεψείο

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

ΙΔΕΑ, ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ, ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ, ΗΧΗΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ: Μιχάλης Πανάδης

ΣΚΗΝΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ – ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Μαργαρίτα Πέτροβα

ΜΑΣΚΕΣ: Ιωάννης Κοττίδης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ρού Ζάννου

ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ: Νατάσα Παπανδρέου

ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΟΥ: Χρυσάνθη Νίκα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Blonde Productions

ΠΑΙΖΟΥΝ: Γιάννης Παπαϊωάννου, Δανάη Παπουτσή

Δανειζόμενοι τα πρόσωπα από το έργο του Bernard Marie Koltes και την έννοια του εμπορίου στη δυτική κοινωνία, ως φορείς και αρχέτυπα, στήνουμε έναν οριακά ''πλατωνικό'' διάλογο, διαπραγματευόμενοι κάποια κομβικά δίπολα που καθορίζουν την καθημερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου. Η σκηνή μετατρέπεται σε ένα δημόσιο εξομολογητήριο. Όσο αμφίβολη είναι η αμαρτία, άλλο τόσο αμφίβολη είναι και η άφεση...Ένας Ντήλερ κι ένας Πελάτης συναντιούνται σε έναν απροδιόριστο χώρο για να διαπραγματευτούν τη δυνατότητα πώλησης και αγοράς ενός Αγαθού που δεν κατονομάζεται. Με μοναδικό όπλο τον Λόγο τους – που δεν είναι πιο αδύναμος από ένα μαχαίρι ή από ένα περίστροφο – σχεδιάζουν και εκτελούν μια ιδιότυπη και απρόβλεπτη μονομαχία. Οι όροι της είναι μάλλον θολοί και αμφίσημοι. Οι ρόλοι του νικητή και του ηττημένου εναλλάσσονται διαρκώς κάτω από το πρίσμα του φόβου και της αβεβαιότητας που δεν επιτρέπουν την οριστική ρήξη ή την οριστική συμφιλίωση. Κι όταν τελικά υποχρεώνονται να αποφασίσουν και να επιλέξουν τη λήξη της μονομαχίας, αδυνατούν να θυμηθούν την αιτία που την προκάλεσε.

foto: Ρου Ζάννου

foto: Ρου Ζάννου

on the road art exhibition galeria sarande

 Αυτή η έκθεση μπορεί να θεωρηθεί ως κατά μήκος του ταξιδιού, μια adyssey, χαρακτηρίζεται από μια πληθώρα εκδηλώσεων. Είναι ταυτισμένη με το στόχο της να παρέχει τις Πεσσών στις οποίες μια γέφυρα θα κατασκευαστεί για τις πολλές που θα συνδέσετε, χωρίς διακοπή, τις όχθες του ποταμού του πολιτισμού. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από τις τέχνες. Ο σκοπός αυτής της έκθεσης είναι να φέρει σε επαφή διαφορετικούς πολιτισμούς και αισθητικά ισχυρό resuit. Καθηγητές, μαθητές και απόφοιτοι ενεργό συμμετάσχετε σε αυτήν την έκθεση, προκειμένου να μιλήσουν κοινό, χωρίς περιθώρια γλώσσα της τέχνης. Κάποιοι χρησιμοποιούν την εμπειρία τους, μερικά εκφραστούν μέσα από την ειλικρίνεια τους, η οποία κατά καιρούς συνορεύει με την αφελή, ενώ άλλοι ακόμα, ασχολούνται με ευγένεια και ευαισθησία. Οι τρόποι με τους οποίους όλα τα έργα τέχνης που συμμετέχουν στην έκθεση αυτή περιλαμβάνει ένα παζλ.Το δυνατό του εορτασμού TIS. Όπως μια ατμομηχανή, θα επιδιώξει να διαδώσει το σύνθημα της διαχρονικά, σε όλη πολλές πόλεις στην Ευρώπη και πέραν αυτής. Ο κινητήρας του δεν θα πάψει να add'cars κατά μήκος των διαδρομών του ταξιδιού του, καθώς εξαπλώνεται η λέξη του πολιτισμού και προσφέρει οξυγόνο στη ζωή.

Beskida Κράγια, καλλιτέχνης, επιμελητής της έκθεσης '' στο δρόμο ''.

Αλέξανδρος Βουτσάς, Δημήτρης Λάμπρου

Δημήτρης Λάμπρου

Γιώργος Λαζόγκας

Βιργινία Μασρτογιαννάκη, Μαργαρίτα Πέτροβα

Μπεσκίντα Κράνια

Μαργαρίτα Πέτροβα

Μαργαρίτα Πέτροβα

Πάνος Χαραλάμπους

Νατάσσα Μπίζα

artjournal-ισμός: Άρτεμις Ποταμιάνου '' «….είναι πολύ δύσκολο να είσαι πρώτα από όλα γυναίκα εικαστικός γιατί αυτόματα σε οδηγεί να πάρεις κάποιες δύσκολες αποφάσεις.»

Με την Άρτεμις βρεθήκαμε στην γκαλερί  Έκφραση – Γιάννα Γραμματοπούλου όπου παρουσίασε την 17^η ατομική της έκθεση με τίτλο  «η εξέλιξη της τέχνης».  Μιλήσαμε για την έκθεσή της, την art athina και το Platform Project @ Art Athina 2014 που επιμελείται , την αγορά της τέχνης σήμερα και  τον ρόλο της ως εικαστικός και επιμελήτρια.

Της Μαργαρίτας Πέτροβα

Στην γκαλερί ''Έκφραση'' η Άρτεμις Ποταμιάνου με την Μαργαρίτα Πέτροβα.

1.H "Η Εξέλιξη της Τέχνης" πρόκειται για μία εγκατάσταση όπου αναπαρίσταται ένας χάρτης-διάγραμμα, ανάλογος με αυτούς που χρησιμοποιούνται στα μουσεία φυσικής ιστορίας για την κατανόηση της φυσικής εξέλιξης των ειδών. Η εγκατάσταση αποτελείται από διάσημα  ζωγραφικά έργα που μιλούν για την δική τους σχέση και εξέλιξ1.H "Η Εξέλιξη της Τέχνης" πρόκειται για μία εγκατάσταση όπου αναπαρίσταται ένας χάρτης-διάγραμμα, ανάλογος με αυτούς που χρησιμοποιούνται στα μουσεία φυσικής ιστορίας για την κατανόηση της φυσικής εξέλιξης των ειδών. Η εγκατάσταση αποτελείται από διάσημα ζωγραφικά έργα που μιλούν για την δική τους σχέση και εξέλιξη. Μίλησέ μας για την ιδέα του έργου.

H παρούσα εγκατάσταση Η Εξέλιξη της Τέχνης, που αποτελείται από 21 έργα και προσπαθεί να συνδέσει το βιβλίο του Δαρβίνου, Η Καταγωγή των Ειδών, με την ιστορία της τέχνης. Ξεκίνησα από ένα προσωπικό βίωμα, ένα έργο που είχα δημιουργήσει το 2008 και ένα έργο που μου είχε χαρίσει ο Joseph Kosuth που αποτελούν την αρχή και το τέλος της πορείας που καταγράφεται στην εγκατάσταση αυτή. Με αυτό τον τρόπο διαμορφώνεται μέσα στην εγκατάσταση ένας χάρτης-διάγραμμα, ανάλογος με αυτούς που χρησιμοποιούνται στα μουσεία φυσικής ιστορίας για την κατανόηση της φυσικής εξέλιξης των ειδών. Εδώ όμως τη θέση των ειδών παίρνουν έργα τέχνης καλλιτεχνών που υπήρξαν πηγή έμπνευσης για μετέπειτα έργα άλλων γνωστών εικαστικών που με τη σειρά τους δημιουργούν καινούργιες πορείες και ετεροαναφορές.

Η εγκατάσταση απομυθοποιεί την ιδέα ενός πρωτεϊκού δημιουργού, δείχνει τους τρόπους επηρεασμού και εξέλιξης των έργων τέχνης.

 2. Στον κάτω όροφο της γκαλερί βρίσκεται ένα έργο- εγκατάσταση που επικοινωνεί με το πάνω. Ποια είναι η διασύνδεσή τους;

Οι κενές κορνίζες συμβολίζουν όλα αυτά τα έργα τέχνης που δεν πέρασαν στην επίσημη ιστορία αλλά με τον τρόπο τους συνέφεραν στην εξέλιξη της,  δημιουργούν μια κολώνα που στηρίζει κυριολεκτικά το πάνω όροφο που στεγάζει το οικοδόμημα της «υψηλής τέχνης». Αποτελεί ένα «μνημείο» στους αφανείς ήρωες που είναι οι άσημοι καλλιτέχνες.

3. Εκτός από την ατομική σου έκθεση αυτό τον καιρό ετοιμάζεσαι και για την φετινή art athina. Τι να περιμένει το κοινό να δει φέτος;


 Η φετινή Art Athina έχει ένα πλούσιο παράλληλο πρόγραμμα που σίγουρα δεν πρέπει να χάσει κανένας θεατής. Τα μέρη της Art Athina που οργανώνω και επιμελούμαι είναι το Platforms Project @ Art Athina 2014, ένα πρόγραμμα που σκοπό εχει να χαρτογραφήσει την εικαστική δράση όπως αυτή παράγεται μέσα στα πλαίσια ομαδικών πρωτοβουλιών καλλιτεχνών και το Art Athina Contemporaries που φέτος έχει τίτλο Statement Made και επιχειρεί μια αποτύπωση της σύγχρονης εικαστικής σκηνής όπως αυτή διαμορφώνεται σε ενεστώτα χρόνο.

Στο  Platform Project @ Art Athina 2014 θα παρουσιαστούν 47 πολύ σημαντικές πλατφόρμες από 18 χώρες ενώ ο αριθμός των καλλιτεχνών που θα εμπλακούν θα ξεπεράσει κατά πολύ τον ήδη εντυπωσιακό περσινό αριθμό. Μέσα στα πλαίσια του Platform Project @ Art Athina 2014 θα υπάρχουν κάποια αφιερώματα για τις  πλατφόρμες των Βαλκανίων και του Καναδά που θα πλαισιωθούν με μια σειρά ομιλιών για την τέχνη στις περιοχές αυτές και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Στο Statement Made από την άλλη, μεταφέρονται οι προβληματικές των εικαστικών οι οποίοι μέσω των έργων τους αρθρώνουν κι αναζητούν δηλώσεις που περιγράφουν και σχολιάζουν την σύγχρονη πραγματικότητα. Οι καλλιτέχνες που παίρνουν μέρος στην έκθεση προέρχονται από τις συμμετέχουσες  γκαλερί στο βασικό πρόγραμμα της Art Athina.

4. Η art athina είναι κατά κύριο λόγο μια εμπορική έκθεση. Στις μέρες μας το φιλότεχνο κοινό αγοράζει έργα; Πως κινείται η αγορά της τέχνης σήμερα;

Δεν νομίζω ότι είμαι η πιο αρμόδια για να απαντήσω αυτή την ερώτηση αλλά από αυτά που μαθαίνω από διάφορες γκαλερί, το κλίμα έχει αρχίσει σιγά σιγά να αλλάζει και να γίνονται περισσότερες αγορές έργων τέχνης . Δεν μπορώ λοιπόν από το να είμαι αισιόδοξη για το μέλλον αλλά και για την Art Athina. Όμως η Art Athina είναι κάτι περισσότερο από μια εμπορική έκθεση. Είναι ένας θεσμός που δίνει το έδαφος για συνάντηση όλων των σκηνών της σύγχρονης τέχνης. Σε κανένα άλλο event στην Ελλάδα δεν συμμετέχουν γκαλερί, πλατφόρμες και φορείς στον ίδιο χώρο, δίνοντας την δυνατότητα να αρθρωθεί ένας διάλογος πάνω στην τέχνη. 

5. Είσαι από τους πρώτους καλλιτέχνες που ασχολήθηκαν παράλληλα με την επιμέλεια εκθέσεων. Και αυτό σε πολύ νεαρή ηλικία. Πόσο δύσκολες ήταν οι συνθήκες για μια γυναίκα εικαστικό να ανταπεξέλθει σε κάτι τέτοιο;

Δυστυχώς ήταν και είναι πολύ δύσκολο να είσαι πρώτα από όλα γυναίκα εικαστικός γιατί αυτόματα σε οδηγεί να πάρεις κάποιες  δύσκολες αποφάσεις. Την εποχή που ξεκίνησα το να έχεις και άλλη μια ιδιότητα όπως είχα εγώ του επιμελητή έκανε ακόμα πιο ασαφές το τι πρεσβεύω. Όλο τα εικαστικό μου έργο έχει να κάνει με την θέαση του καλλιτεχνικού αντικειμένου και τους μηχανισμούς πίσω από την τέχνη οπότε για μένα ήταν φυσική εξέλιξη να ασχοληθώ με τις επιμέλειες . Όμως όταν ξεκινούσα πολλοί ήταν αυτοί που μου έλεγαν ότι πρέπει να διαλέξω ανάμεσα στα δυο. Τώρα τα πράγματα είναι πολύ ποιο εύκολα για τους εικαστικούς και ίσως είναι δύσκολο να καταλάβει κάνεις  πως ήταν η κατάσταση 10 χρόνια πριν όταν ζούμε σε μια εποχή που οι περισσότεροι νέοι εικαστικοί έχουν κάνει κάποια επιμέλεια. Ευτυχώς έχουν αλλάξει πολύ οι συνθήκες και έχουν ανοίξει πολλές πόρτες που κάποτε ήταν κλειστές…

Η Άρτεμις  Ποταμιάνου έχει παρουσιάσει το εικαστικό της έργο  σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, την Νέα Υόρκη, την Αγγλία, την Μόσχα, το Άμστερνταμ, το Τελ Αβίβ.  Έχει εκθέσει σε χώρους όπως: MAC -Midlands Art Center (Μπέρμινγκχαμ, Αγγλία), Borough Museum & Art Gallery (Νιούκαστλ, Αγγλία), Sotheby’s Amsterdam, Sotheby’s Tel Aviv, Sotheby’s Moscow, Change & Partner Contemporary Art Gallery (Ρώμη), Colesman Project Space (Λονδίνο), Real Gallery (Νέα Υόρκη), Hellenic Centre (Λονδίνο), Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης, Ελληνοαμερικανική Ένωση (Αθήνα), 1η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης, 3η Μπιενάλε Αθήνας, Open 2012(Βενετία), Tensta Kulturhus (Στοκχόλμη)κ. α.